Interview: Duurzaamheid bij WERMA Signaltechnik
„Duurzaamheid is geen project met een einddatum“
Duurzaamheid klinkt vaak als strategiedocumenten, kengetallen en verplichte programma’s. Bij WERMA Signaltechnik begint het thema echter al veel eerder – in het dagelijkse werk, in kleine beslissingen en soms ook in lastige discussies.
Katja Schiller is bij WERMA verantwoordelijk voor het milieu- en duurzaamheidsmanagement. In dit gesprek vertelt ze waarom duur-zaamheid nooit „af“ is, waar bedrijven vandaag de dag echt wor-den uitgedaagd – en waarom verandering alleen werkt als mensen meewerken.
Mevrouw Schiller, voordat we het over duurzaamheid hebben: hoe zag uw professionele loopbaan bij WERMA er eigenlijk uit?
Mijn professionele achtergrond had aanvankelijk eigenlijk niets of slechts in de verste verte iets met duurzaamheid te maken. Als gediplomeerd bankmedewerkster en met een daaropvolgende bacheloropleiding in bedrijfskunde hield ik me voornamelijk bezig met de vraag hoe bedrijven economisch succesvol kunnen zijn. Dat dit tegelijkertijd gepaard moet gaan met een verantwoord gebruik van onze hulpbronnen, kwam pas later bij.
Tijdens mijn loopbaan merkte ik al snel: duurzaamheid werkt pas echt als het niet geïsoleerd wordt bekeken, maar deel uitmaakt van de bedrijfsstrategie en cultuur. Dat is precies wat mij bij WERMA heeft overtuigd. Het gaat er niet om afzonderlijke maatregelen naar buiten toe te presenteren, maar om processen op de lange termijn te veranderen en daadwerkelijk verantwoordelijkheid te nemen.
Met welke afdelingen werkt u bij WERMA het nauwst samen?
Eigenlijk met heel veel – dat maakt de taak juist zo spannend. Duurzaamheid raakt tegenwoordig vrijwel alle bedrijfsonderdelen: van gebouwbeheer en productie tot inkoop, ontwikkeling, HR en communicatie.
We werken vooral intensief samen met de teams van techniek, productie en management, omdat daar veel strategische en operationele beslissingen samenkomen. Tegelijkertijd is duurzaamheid echter geen puur vakgebied. De beste ideeën komen vaak rechtstreeks voort uit de dagelijkse werkpraktijk van de medewerkers.
Duurzaamheid is tegenwoordig een veelgebruikte term. Wat betekent het concreet voor WERMA?
Voor ons is duurzaamheid geen kortstondige trend en ook geen puur marketingonderwerp. Wij zien het als een continu proces. Er is geen moment waarop je kunt zeggen: „Nu zijn we duurzaam.“
De randvoorwaarden veranderen voortdurend – op technologisch, maatschappelijk en regelgevend vlak. Daarom gaat het er voor ons om voortdurend te onderzoeken waar we ons kunnen verbeteren. Dat geldt zowel voor ecologische kwesties als voor economische stabiliteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Waarom is duurzaamheid überhaupt belangrijk voor WERMA als bedrijf?
Omdat bedrijven tegenwoordig een grote verantwoordelijkheid dragen – ten opzichte van medewerkers, klanten, de regio en toekomstige generaties. Tegelijkertijd merken we ook dat duurzaamheid al lang een economische factor is geworden.
Onze klanten letten steeds meer op hoe producten worden vervaardigd, hoe energiezuinig processen zijn of hoe transparant bedrijven werken. Duurzaamheid wordt daarmee ook een belangrijk onderdeel van vertrouwen en toekomstbestendigheid.
Welke rol speelt duurzaamheid vanuit het perspectief van de klant?
Naar mijn mening is er de afgelopen jaren op dat vlak veel veranderd. Onze klanten staan voor vergelijkbare uitdagingen als wij – stijgende energiekosten, een tekort aan geschoold personeel, hoge efficiëntiedruk en steeds nieuwe wettelijke eisen. Duurzaamheid is daarbij geen bijkomstig thema meer, maar wordt steeds meer een basisvoorwaarde voor samenwerking.
Ik merk ook dat de druk van buitenaf aanzienlijk toeneemt: duurzaamheidsbeoordelingen zoals EcoVadis, uitgebreide klantvragenlijsten of nalevingsvoorschriften in de toeleveringsketen behoren inmid-dels bijna tot de dagelijkse gang van zaken. Veel van onze klanten moeten hun eigen duurzaamheidsprestaties heel concreet aantonen en verwachten dat ook van ons als partner.
Veel bedrijven hebben het over duurzaamheid. Wat onderscheidt WERMA volgens u?
Ik denk dat een belangrijk verschil is dat we het onderwerp heel realistisch en eerlijk benaderen. We houden onszelf niets voor: als productiebedrijf hebben we directe invloed op het verbruik van hulp-bronnen, het energieverbruik en de toeleveringsketens – en niet alles kan van de ene op de andere dag duurzaam worden ingericht.
Wat ik positief vind, is dat we deze tegenstrijdige doelstellingen niet proberen te verdoezelen. We praten openlijk over waar we staan, waar we vooruitgang boeken – maar ook waar de grenzen liggen of waar beslissingen niet eenduidig zijn. Juist in het spanningsveld tussen rendabiliteit, klantverwachtingen en duurzaamheidsdoelstellingen zijn er vaak geen eenvoudige oplossingen.
Tegelijkertijd merk je echter ook dat duurzaamheid bij ons geen puur communicatiethema is. De druk van buitenaf – bijvoorbeeld door eisen van klanten, duurzaamheidsratings of compliance-voorschriften – is zeer reëel. En ik heb de indruk dat we deze druk niet alleen ‘af-werken’, maar ook gebruiken om ons op een gestructureerde manier verder te ontwikkelen.
Duurzaamheid betekent voor ons daarom naar mijn mening vooral: dingen steeds weer in twijfel trekken, ook ongemakkelijke discussies voeren en stap voor stap beter worden. Dat gaat soms langzamer dan je zou willen, en vereist intern ook overtuigingswerk – maar juist deze continue, eerlijke aanpak vind ik geloofwaardiger dan snelle, perfect klinkende oplossingen.
Wie zijn daarbij uw belangrijkste externe belanghebbenden?
Duurzaamheid kenmerkt zich juist door het feit dat zowel interne als externe belanghebbenden sterk worden betrokken. Onze klanten stimuleren duurzaamheid sterk door middel van eisen, ratings en compliance-voorschriften. Daarnaast spelen leveranciers een be-langrijke rol, omdat duurzaamheid alleen werkt als de hele toeleve-ringsketen meedoet. En natuurlijk geven ook wettelijke eisen duidelijk de richting aan.
Maar ook universiteiten, brancheorganisaties, certificeringsinstanties en regionale netwerken spelen een belangrijke rol. De uitwisseling is enorm belangrijk, omdat duurzaamheid alleen samen werkt. Juist bij onderwerpen als toeleveringsketens, energie of de circulaire economie merk je al snel: geen enkel bedrijf kan deze uitdagingen in zijn eentje oplossen.
Op welke concrete maatregelen ligt de focus momenteel bij WERMA?
We werken voortdurend aan het verder verbeteren van onze milieu- en energieprestaties. Daartoe behoren heel concrete maatregelen zoals onze fotovoltaïsche installatie, de afname van 100 % groene stroom of het gebruik van procesafvalwarmte. Ook door de overstap naar een gas-hybride verwarmingssysteem hebben we onze CO₂-uitstoot al aanzienlijk kunnen verminderen. Deze aanpak zetten we momenteel consequent voort in het kader van onze nieuwbouw.
Tegelijkertijd houden we ons intensief bezig met nieuwe wettelijke vereisten – zoals EU-verordeningen inzake verpakkingen of ontbossing. Hier gaat het er voor ons om in een vroeg stadium de juiste structuren op te zetten.
Een ander speerpunt voor ons is om de onderwerpen waaraan we werken beter zichtbaar te maken voor de buitenwereld. Daar hoort ook bij dat we onze maatregelen doelgericht verder ontwikkelen en onze vorderingen transparanter communiceren.
Duurzaamheid heeft echter niet alleen betrekking op milieuaspecten.
Absoluut. In verband met duurzaamheid valt vaak de term ESG – dat wil zeggen Environment, Social en Governance. Het gaat daarbij niet alleen om milieuaspecten, maar ook om maatschappelijke verant-woordelijkheid en goed ondernemingsbestuur.
Voor ons heeft duurzaamheid daarom altijd ook een sociale dimensie. We investeren gericht in de gezondheid, mobiliteit en de werk-omgeving van onze medewerkers – bijvoorbeeld met aanbiedingen zoals JobRad, subsidies voor het openbaar vervoer of ons gezond-heidsmanagement.
Tegelijkertijd zien we onszelf als een bedrijf met regionale wortels. Daarom vinden we het belangrijk om ook buiten ons eigen bedrijf verantwoordelijkheid te nemen en ons in te zetten voor sociale, culturele en sportieve projecten.
U had het al over het huidige nieuwe gebouw. Welke duurzame benaderingen hanteert WERMA daarbij en wat houdt dat concreet in?
Al bij onze nieuwbouw in 2015/2016 hebben we rekening gehouden met veel duurzame aspecten – bijvoorbeeld energie-efficiënte concepten en het gebruik van restwarmte. Tegenwoordig richten we ons nog sterker op klimaatbestendigheid, biodiversiteit, toegankelijkheid en leefbaarheid.
Tegelijkertijd wint het thema circulair bouwen steeds meer aan belang. Gebouwen moe-ten in de toekomst flexibeler, duurzamer en grondstofbesparender worden ontworpen. Wij hechten er veel waarde aan om al deze as-pecten systematisch mee te nemen in de planning en ook al tijdens de bouwfase. De DGNB-certificering is voor ons daarbij vanzelfsprekend. (DGNB staat voor de Duitse Vereniging voor Duurzaam Bouwen)
Wat motiveert u persoonlijk in uw dagelijkse werk?
Ik word vooral gemotiveerd door de mogelijkheid om actief mee te werken aan het vormgeven van dingen. Duurzaamheid is geen ab-stract concept meer – de gevolgen van ons handelen worden steeds zichtbaarder. Bij
WERMA heb ik de kans om samen met veel betrokken mensen concrete veranderingen in gang te zetten. Ik vind het vooral mooi dat ik deze ervaringen ook naar buiten toe kan delen, bijvoorbeeld tijdens lezingen of in de uitwisseling met hogescholen.
En waar werken u en WERMA nu aan?
We zien duurzaamheid niet als een afgeronde lijst met maatregelen. Er ontstaan voortdurend nieuwe ideeën, nieuwe eisen en nieuwe mogelijkheden. Persoonlijk streef ik ernaar om dit jaar mijn master in Duurzaam Ma-nagement af te ronden en daaruit veel input te halen voor de verdere ontwikkeling van dit thema bij WERMA.
Bij WERMA houden we ons intensief bezig met alle thema’s rondom energie-efficiëntie, circulaire economie, duurzaam bouwen en de betrokkenheid van onze medewerkers. Voor ons blijft het cruciaal om stap voor stap beter te worden – continu en geloofwaardig.
Opmerking: Bij het opstellen van deze inhoud is gebruikgemaakt van AI-ondersteunde hulpmiddelen voor taalkundige optimalisatie. De uiteindelijke redactionele controle en goedkeuring zijn uitgevoerd door ons communicatieteam.